Karatay Belediyesi ev sahipliğinde, Kent Araştırmaları Enstitüsü paydaşlığında düzenlenen “Dirençli Kentler Uygulama Modeli Geliştirme Çalıştayı” Karatay’da gerçekleştirildi. Çalıştayda, Konya’daki yerel yönetimlerin dirençli kent yaklaşımı kapsamında karşılaştığı ortak sorunlar, mevcut uygulamalar ve uygulanabilir çözüm modelleri ele alındı.
Ali Ulvi Kurucu Gençlik Merkezi’nde gerçekleştirilen program, “COP31 Antalya 2026” kapsamında yürütülen “İklim Risklerinin Yerel Yönetimlerin Karar ve Yönetim Süreçlerine Entegrasyonu” başlıklı yan etkinlik çalışmalarının bir parçası olarak düzenlendi. Çalıştaya Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, Kent Araştırmaları Enstitüsü Genel Direktörü Emir Osmanoğlu, Konya İl Afet ve Acil Durum (AFAD) Müdürlüğü Müdür Yardımcısı Dr. Halil İbrahim Çiçekdağı, Konya İl Afet ve Acil Durum (AFAD) Müdürlüğü Şube Müdürü Fethi Çoruk, Konya Teknik Üniversitesi (KTÜN) Obruk Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Fetullah Arık’ın yanı sıra akademisyenler, uzmanlar, araştırmacılar ve davetliler katıldı.
Kent Araştırmaları Enstitüsü Genel Direktörü Emir Osmanoğlu, çalıştaya ev sahipliği yapan Karatay Belediyesi ve Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca’ya teşekkür etti. İklim değişikliğiyle mücadelenin yalnızca rapor ve stratejilerle değil, yerel yönetimlerin somut kararlarıyla hayata geçirilebileceğini belirten Osmanoğlu, toplantının iklim meselesini sadece bir gündem başlığı olarak değil, yönetim sorumluluğu olarak ele alma iradesini ortaya koyduğunu söyledi. İklim değişikliği konusunda mevcut bilgi birikiminin önemli ölçüde yeterli olduğunu ifade eden Osmanoğlu, asıl konunun bu bilginin karar alma süreçlerine aktarılması olduğunu dile getirdi.
İklim riskiyle mücadelenin raporlama ile sınırlı kalmaması gerektiğini vurgulayan Osmanoğlu, üretilen bilgilerin imar planlarından altyapı yatırımlarına, sulama tercihlerinden belediyelerin yıllık yatırım programlarına kadar doğrudan karar süreçlerine yansıması gerektiğini kaydetti. İklim riskleriyle mücadelede dil ve yöntem, zaman ve sorumluluk olmak üzere üç temel boşluk bulunduğunu belirten Osmanoğlu, “İklim riskleri on yıllar içerisinde büyür; yerel kararların döngüleri ise çok daha kısadır. Bugün alınmayan bir karar, yarın çok daha pahalı bir müdahaleye dönüşebilir. Riski bir kurum ölçer, planı başka bir kurum yapar, yatırımı bir üçüncüsü üstlenir. Aradaki bağ kurulmadığında risk herkesin konusu olur ama kimsenin kararı olmaz.” ifadelerini kullandı.
Çalıştayın en değerli yönlerinden birinin söz konusu üç boşluğa sahadan bakması olduğunu söyleyen Osmanoğlu, dirençli kent tartışmalarının yalnızca genel ilkeler üzerinden yürütülmemesi gerektiğini belirtti. Konya Ovası’nda su, tarım, sanayi ve kentleşme baskılarının aynı anda yaşandığına dikkat çeken Osmanoğlu, dirençli kentlere ilişkin ilkelerin uygulanabilirliğinin, bu kararları hayata geçirmek zorunda olan yerel aktörlerin deneyimleri üzerinden değerlendirilmesinin önem taşıdığını ifade etti.
Osmanoğlu, 12-14 Ekim tarihlerinde Ankara’da düzenlenecek 11. Kent Araştırmaları Kongresi kapsamında gerçekleştirilecek Karatay özel oturumunda çalıştaydan elde edilecek bulguların doğrudan akademik tartışmaya taşınacağını söyledi. Başarılı uygulamaların yanı sıra başarısız deneyimlerin de açık biçimde değerlendirilmesi gerektiğini belirten Osmanoğlu, dirençli kent modellerinin yalnızca başarı hikâyelerinden değil, işe yaramayan uygulamalardan çıkarılan derslerden de beslenmesi gerektiğini dile getirdi.
Konuşmasının sonunda dirençli kent yaklaşımının temelinde kurumlar arası iş birliği ve ortak karar alma kapasitesinin bulunduğunu vurgulayan Osmanoğlu, “Bir şehrin direnci, kurumların birlikte karar verebilme becerisiyle ölçülür. Bugün burada bir araya gelmemizin anlamı da bu becerinin kendisidir” dedi. Osmanoğlu, programın verimli geçmesi temennisinde bulunarak çalıştayın düzenlenmesine katkı sağlayan Karatay Belediyesi ve Belediye Başkanı Hasan Kılca’ya teşekkür etti.
Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca ise iklim değişikliğinin artık geleceğe ilişkin uzak bir senaryo olmadığını belirterek, “Bugün burada yalnızca bir çalıştay gerçekleştirmek için değil, şehirlerimizin karşı karşıya olduğu iklim risklerine yerel yönetimler olarak nasıl cevap verebileceğimizi birlikte düşünmek için bir aradayız.” ifadelerini kullandı. Kılca, şehirlerin iklim değişikliği kaynaklı risklerle giderek daha fazla karşı karşıya kaldığını; su kaynakları üzerindeki baskıdan kuraklığa, aşırı hava olaylarından afet risklerine kadar pek çok alanda etkilerin görüldüğünü söyledi.
Bu risklerin yalnızca tek bir belediyenin sınırları içinde değerlendirilemeyeceğini belirten Kılca, “Bir havzadaki su kaybı tarımsal üretimi, bir bölgedeki iklim riski ise başka bir bölgedeki planlama ve altyapı kararlarını etkileyebiliyor. Bu nedenle dirençli kent yaklaşımının temelinde yalnızca risklere müdahale etmek değil; riskleri doğru anlamak, doğru veriyi kullanmak ve bu bilgiyi karar alma süreçlerine zamanında taşımak bulunuyor. Bizim için dirençli kent kavramının gerçek karşılığı, uygulanabilirliktir. Karatay Belediyesi olarak biz de çalışmalarımızı bu anlayış doğrultusunda geliştirmeye gayret ediyoruz.” diye konuştu.
Karatay Belediyesi olarak sürdürülebilirlik ve iklim dirençliliği alanındaki çalışmaları geliştirmeye devam ettiklerini aktaran Kılca, 2021 yılında Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları kapsamında Gönüllü Yerel Değerlendirme Raporu hazırladıklarını hatırlattı. Bu çalışmayla sürdürülebilirlik faaliyetlerini ölçülebilir ve raporlanabilir bir çerçeveye taşımaya başladıklarını belirten Kılca, Avrupa ve küresel ölçekteki iklim ve enerji girişimlerine de dahil olduklarını kaydetti.
Kılca, Avrupa Birliği İklim Değişikliğine Uyum Misyonu kapsamında iklim dirençliliğini geliştiren şehirler arasında yer aldıklarını, 2025 yılında hazırlanan Sürdürülebilir Enerji ve İklim Değişikliği Eylem Planı ile azaltım ve uyum hedeflerini belediyenin farklı hizmet alanlarını kapsayan bütüncül bir çerçeveye oturttuklarını söyledi. Bu yaklaşımı Karatay’ın karşı karşıya olduğu somut riskler üzerinden daha ileri bir noktaya taşımaya çalıştıklarını belirten Kılca, “Dirençli Karatay” projesinin de bunun önemli bir örneği olduğunu ifade etti.
Kılca, “Bu anlayışla, bugün burada Karatay’ın deneyimini ortaya koyarken bunu tek başına bir model olarak sunmak yerine, Konya’daki diğer belediyelerin, kamu kurumlarının, akademisyenlerin ve uzmanların deneyimleriyle birlikte değerlendirmeyi amaçlıyoruz.” dedi. Çalıştaydaki dört tematik masada yürütülecek çalışmaların önemine değinen Kılca, amaçlarının yalnızca sorunları sıralamak olmadığını belirterek, “Hangi çözümlerin mevcut belediye araçlarıyla uygulanabileceğini, hangi engellerle karşılaşıldığını ve hangi kurumlarla iş birliğine ihtiyaç duyulduğunu ortaya koymak istiyoruz.” ifadelerini kullandı.
Çalıştay sonuçlarının yalnızca salonla sınırlı kalmasını istemediklerini dile getiren Kılca, elde edilecek yerel yönetim deneyimleri ve ortak çözüm önerilerinin akademik zeminde değerlendirilerek Kent Araştırmaları Enstitüsü tarafından gerçekleştirilecek 11. Kent Araştırmaları Kongresi’ne katkı sağlayacağını söyledi. COP31’in Türkiye’de gerçekleştirilecek olmasının, şehirlerin iklim değişikliğiyle mücadeledeki deneyimlerinin ve yerel çözümlerinin görünür hale gelmesi açısından önemli bir fırsat olduğunu kaydeden Kılca, Konya’da ortaya konulacak ortak sorunların, çözüm önerilerinin ve uygulama deneyimlerinin ulusal ve uluslararası iklim gündemine taşınabilecek bir bilgi birikimine dönüşmesini hedeflediklerini belirtti.
Kılca, “Yerel yönetimlerin sahada karşılaştığı sorunları ve geliştirdiği uygulanabilir çözümleri bir araya getirerek, COP31 sürecine yerel yönetimlerin deneyimleriyle katkı sunmayı önemsiyoruz” dedi. Yerel yönetimlerin saha deneyimi, akademinin bilimsel yaklaşımı ve kamu kurumlarının teknik kapasitesinin aynı zeminde buluşmasının iklim risklerine karşı daha gerçekçi ve uygulanabilir çözümler geliştirilmesine katkı sağlayacağını vurgulayan Kılca, çalıştaya katkı sunan kurum, akademisyen, uzman ve belediye temsilcilerine teşekkür etti. Kılca, çalıştayda ortaya çıkacak fikirlerin Konya’nın ve Türkiye’nin dirençli kentler yaklaşımına katkı sağlaması temennisinde bulundu.
Yerel yönetimlerin saha deneyimini, ilgili kamu kurumlarının teknik birikimini ve akademinin metodolojik katkısını aynı zeminde buluşturmayı amaçlayan çalıştay; yarım günlük, yüz yüze ve çıktı odaklı bir formatta gerçekleştirildi. Katılımcılar, uzmanlık alanlarına göre belirlenen dört tematik çalışma masasında değerlendirmelerde bulundu.
Masa çalışmalarında dirençli kentlerin oluşturulmasına yönelik mevcut durum, karşılaşılan sorunlar, ihtiyaçlar ve uygulanabilir çözüm önerileri üzerinde duruldu. Çalışmalar; “İklim, Afet ve Risk Yönetimi”, “Dirençli Kentsel Planlama ve Yapılaşma”, “Su, Yeşil Alan ve Doğa Temelli Çözümler” ile “Yönetişim, Finansman, Veri ve Teknoloji” olmak üzere dört temel başlık altında yürütüldü.
Program; çalıştay bilgilendirme sunumu, iyi uygulama sunumları, çalışma yöntemi ve prosedürlerinin aktarılmasıyla başladı. Ardından iki ayrı masa oturumu gerçekleştirildi. Oturumlar arasında masa özetleri değerlendirildi ve bir sonraki çalışma için hazırlıklar yapıldı.
Tematik masalarda yürütülen çalışmalarla, Konya’daki yerel yönetimlerin kendi koşullarına uyarlayabileceği ortak bir dirençli kent uygulama modelinin geliştirilmesine yönelik somut çıktıların ortaya konulması hedefleniyor. Çalıştay, katılımcıların gerçekleştirilen çalışmalar ve ortaya çıkan önerilere ilişkin değerlendirmeleriyle sona erdi.
Editör: F.ÖZKAN
