Küresel su sektörünün önde gelen kuruluşlarından Global Water Intelligence (GWI), Konya Büyükşehir Belediyesi KOSKİ Genel Müdürlüğü’nün dijitalleşme, su kayıplarıyla mücadele ve yenilenebilir enerji yatırımlarını konu alan kapsamlı bir mülakat gerçekleştirdi. KOSKİ’nin yerli teknoloji hamleleri ve sürdürülebilir su yönetimi yaklaşımı, uluslararası su sektörünün gündemine taşındı.
Su sektöründeki projeleri, finansman süreçlerini, tarife analizlerini ve piyasa trendlerini takip eden, teknoloji ve pazar bültenleri yayımlayan GWI, dünya genelinde su yönetiminde öne çıkan idarelerle gerçekleştirdiği özel mülakat serisi kapsamında KOSKİ Genel Müdürlüğü’nün ortaya koyduğu modeli uluslararası su sektörüne tanıttı. Dijital ortamda gerçekleştirilen görüşmede KOSKİ’nin geniş hizmet coğrafyasındaki operasyonel yapısı, kurum bünyesinde geliştirilen yerli dijital çözümler, su kayıplarının azaltılmasına yönelik çalışmalar, yenilenebilir enerji yatırımları ve uluslararası iş birlikleri ele alındı.
KOSKİ Genel Müdür Yardımcısı Yusuf Demet’in GWI temsilcisiyle gerçekleştirdiği mülakatta, kurumun hizmet alanına ilişkin kapsamlı bilgiler paylaşıldı. Demet, 2014 yılında gerçekleştirilen yasal düzenlemenin ardından hizmet sahasını yaklaşık 2 bin 500 kilometrekareden Konya’nın tamamını kapsayacak şekilde genişleten KOSKİ’nin bugün yaklaşık 42 bin kilometrekarelik bir coğrafyada hizmet sunduğunu belirtti.
Demet, “Kent merkezinde yaklaşık 1,5 milyon, Konya genelinde ise yaklaşık 2,3 milyon nüfusa içme suyu ve kanalizasyon hizmeti ulaştıran KOSKİ Genel Müdürlüğü’müz, kırsal ve kentsel bölgelerde altyapı hizmetlerinin dengeli şekilde yürütülmesi için çalışmalarını sürdürüyor. Yıllık toplam bütçesi 18,75 milyar lira seviyesinde bulunan KOSKİ’nin gelirlerinin önemli bölümünü su tarifeleri ve genel bütçe payları oluşturuyor. Kurum, sosyal belediyecilik anlayışı doğrultusunda gelir seviyesi düşük vatandaşlara Konya Büyükşehir Belediyesi desteğiyle yüzde 50 ve üzerinde fatura sübvansiyonu da sağlıyor” ifadelerini kullandı.
Görüşmede öne çıkan başlıklardan biri, KOSKİ yazılım mühendisleri tarafından kurum bünyesinde geliştirilen SUVERAN oldu. “Su, Veri, Analiz” kelimelerinin baş harflerinden oluşan SUVERAN’ın; mahalle bazlı arıza ve abone bilgilerinden ilçe düzeyindeki yatırımlara, su üretim verilerinden bütçe gerçekleşmelerine, araç filosundan Coğrafi Bilgi Sistemi verilerine kadar kurumun farklı operasyonel süreçlerini tek bir dijital platformda buluşturduğu belirtildi.
Tamamen KOSKİ bünyesinde geliştirilen sistem sayesinde, dışarıdan paket yazılım temini için ihtiyaç duyulabilecek yüksek yatırım ve lisans maliyetlerinin önüne geçildiği ifade edildi. Genel Müdür Yardımcısı Demet, KOSKİ’nin “dijital pusulası” olarak nitelendirilen SUVERAN’ı Türkiye’deki diğer su ve kanalizasyon idarelerinin kullanımına sunmayı, ilerleyen dönemde ise uluslararası pazara taşımayı hedeflediklerini söyledi.
Kuraklık ve su kaynakları üzerindeki baskının giderek arttığı Konya’da suyun verimli kullanılması amacıyla teknolojik altyapıya önemli yatırımlar yapıldığını belirten Demet, KOSKİ’nin şebekedeki fiziki su kayıplarını azaltmaya yönelik çalışmalarını sürdürdüğünü kaydetti. Yer altı su seviyelerindeki düşüş nedeniyle suyun daha derin kuyulardan çıkarıldığı Konya’da, artan enerji ve işletme maliyetlerine rağmen kayıp-kaçak oranlarında önemli iyileşmeler sağlandığı belirtildi. KOSKİ’nin merkez şebekesinde fiziki kayıp-kaçak oranı yüzde 19,8 seviyesine düşürülürken, 195 alt bölge (DMA) ve 35 basınç yönetim alanı (PMA) ile şebekenin daha etkin izlenmesi sağlanıyor. 2019 yılından bu yana yürütülen çalışmalarla yaklaşık 20 milyon metreküp su tasarrufu sağlanırken, uzun vadeli hedef fiziki kayıp-kaçak oranını yüzde 10’un altına indirmek olarak belirlendi.
KOSKİ’nin artan nüfus ve gelişen şehirleşmeyle birlikte atıksu arıtma altyapısının kapasitesini artırmaya yönelik yatırımları da sürüyor. Demet, “Dünya Bankası finansmanıyla hayata geçirilen ikinci kademe ileri atıksu arıtma tesisi yatırımıyla mevcut günlük 200 bin metreküplük kapasiteyi 400 bin metreküpe çıkarmayı amaçlıyoruz. Tesisin 2028 yılı başında devreye alınması planlanıyor. Bu yatırımla birlikte Konya’nın uzun vadeli atıksu arıtma ihtiyacının karşılanmasına ve su kaynaklarının korunmasına önemli katkı sunulacağına inanıyoruz” dedi.
GWI görüşmesinde KOSKİ’nin enerji yatırımları da gündeme geldi. Yıllık 200 milyon kilovatsaatin üzerinde elektrik tüketen kurumun, enerji maliyetlerini azaltmak ve hizmetlerini daha sürdürülebilir hale getirmek amacıyla yenilenebilir enerji yatırımlarına ağırlık verdiği vurgulandı. Bu kapsamda 40 megavatın üzerinde kurulu güce ulaşan güneş enerjisi santrali portföyüne sahip olan KOSKİ, elektrik ihtiyacının önemli bölümünü yenilenebilir kaynaklardan karşılamayı amaçlıyor.
Genel Müdür Yardımcısı Demet, “Yatırımlarımızın yaklaşık yüzde 95’i arazi, yüzde 5’i ise bina çatılarında konumlandırıldı. 2026 yılı sonu veya 2027 yılı başı itibarıyla kurumumuzun toplam elektrik ihtiyacının yüzde 40 ila 45’ini yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılamayı hedefliyoruz. KOSKİ’mizin enerji yatırımlarında uyguladığı modelde, yenilenebilir enerji üretiminden elde edilen tasarrufun yeni GES ve HES yatırımlarına yönlendirilmesi planlamalarımızın arasında. Böylece enerji yatırımlarının oluşturduğu ekonomik katkının yeni yatırımlar için yeniden kullanıldığı sürdürülebilir bir finansman modeli oluşturuluyor” açıklamasında bulundu.
KOSKİ’nin Dünya Bankası ve JICA gibi uluslararası finans kuruluşlarıyla yürüttüğü projelerin yanı sıra yapay zekâ destekli akıllı sensörler ve gelişmiş SCADA sistemleri konusunda küresel teknoloji üreticileriyle de iş birlikleri gerçekleştirdiği belirtildi. Demet, “Konya Büyükşehir Belediyesi KOSKİ Genel Müdürlüğü’müz, uluslararası teknoloji ve su sektöründeki gelişmeleri yakından takip ederek yeni nesil uygulamaları Konya’nın altyapısında test ediyor. Münih’te düzenlenen IFAT gibi dünyanın önde gelen çevre ve su teknolojileri fuarlarını takip eden idaremiz, sektördeki yenilikleri yerinde inceleyerek kurumsal altyapısına uyarlanabilecek çözümleri değerlendiriyor” ifadelerini kullandı.
Demet ayrıca KOSKİ’nin, Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay’ın 2026-2027 dönemi UCLG Başkanlığı vizyonu kapsamında Mart 2027’de Riyad’da düzenlenmesi planlanan 11. Dünya Su Forumu ile Birleşmiş Milletler Habitat çatısı altında yürütülen GWOPA mentorluk programları gibi uluslararası platformlarda aktif rol alarak bilgi ve deneyim paylaşımını artırmayı istediğini belirtti.
Editör: F.ÖZKAN
