Kalp ve damar hastalıkları, dünyada olduğu gibi Türkiye’de de en önemli ölüm ve hastalık nedenleri arasında yer alıyor. Ancak bu hastalıkların önemli bir bölümü; sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesi, risk faktörlerinin erken dönemde belirlenmesi ve etkili tedaviyle önlenebiliyor veya geciktirilebiliyor.
Kalp ve damar hastalıklarına yönelik farkındalığı artırmak ve toplumda kalp sağlığını korumaya yönelik davranışları geliştirmek amacıyla her yıl 29 Eylül, Dünya Kalp Günü olarak kutlanıyor. Dünya Kalp Federasyonu tarafından geçtiğimiz yıl belirlenen temanın devamı niteliğindeki bu yılın teması “Kalp Ritmini Kaçırma, Belirtileri Fark Et” olarak belirlendi. Tema; kalp ve damar hastalıklarının belirtilerinin göz ardı edilmemesi, risk faktörlerinin zamanında kontrol altına alınması ve kalp sağlığının korunması için bireylerin, sağlık çalışanlarının ve karar vericilerin birlikte harekete geçmesinin önemine dikkat çekiyor.
Kalp ve damar hastalıkları yalnızca ileri yaşlarda ortaya çıkan hastalıklar değil. Sağlıksız beslenme, fiziksel hareketsizlik, tütün kullanımı, aşırı tuz tüketimi, obezite, hipertansiyon, diyabet ve yüksek kolesterol gibi risk faktörleri, yaşamın erken dönemlerinden itibaren kalp sağlığını olumsuz etkileyebiliyor.
Başta hipertansiyon olmak üzere birçok kardiyovasküler risk faktörü, uzun yıllar boyunca belirti vermeden ilerleyebiliyor. Göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, efor kapasitesinde azalma, ani gelişen güçsüzlük veya konuşma bozukluğu gibi belirtiler zamanında fark edilmediğinde kalp krizi, inme ve kalp yetersizliği gibi ciddi sonuçlara yol açabiliyor. Bu nedenle düzenli sağlık kontrolleri ve erken tanı, kalp sağlığının korunmasında kritik önem taşıyor.
Sağlık Bakanlığı, kardiyovasküler hastalıkların önlenmesine yönelik çalışmalarını koruyucu sağlık hizmetleri yaklaşımı doğrultusunda sürdürüyor. Bu kapsamda birinci basamak sağlık hizmetlerinde kardiyovasküler risk değerlendirmeleri yapılıyor; hipertansiyon, diyabet ve dislipidemi gibi risk faktörlerinin erken tanısı ile etkin yönetimi destekleniyor. Tütün kullanımının önlenmesine yönelik kapsamlı mücadele yürütülürken sağlıklı beslenme ve düzenli fiziksel aktivite alışkanlıklarının geliştirilmesi teşvik ediliyor. Ayrıca toplumun sağlık okuryazarlığının artırılması amacıyla eğitim ve farkındalık çalışmaları gerçekleştiriliyor.
Kalp sağlığının korunması, yalnızca hastalık ortaya çıktıktan sonra tedavi edilmesini değil, hastalık gelişmeden önce risklerin azaltılmasını esas alan bütüncül bir yaklaşım gerektiriyor.
Kalp ve damar hastalıklarının önlenmesi için bireylerin tütün ve tütün ürünlerinden uzak durması, sağlıklı ve dengeli beslenmesi, günlük yaşamda fiziksel aktiviteyi artırması ve ideal vücut ağırlığını koruması önem taşıyor. Bunun yanı sıra kan basıncı, kan şekeri ve kolesterol düzeylerinin düzenli olarak kontrol ettirilmesi, hekim önerilerine uygun tedavi ve ilaçların aksatılmadan kullanılması, Aile Hekimine başvurularak kardiyovasküler risk değerlendirmesi yaptırılması ve Sağlıklı Hayat Merkezlerinden sağlıklı hayat danışmanlığı alınması gerekiyor.
Göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı veya inme belirtileri geliştiğinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması büyük önem taşıyor. Kalp ve damar hastalıklarının önemli bir bölümü önlenebilir risk faktörlerinden kaynaklanıyor. Sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesiyle hem bireysel yaşam kalitesi artırılabiliyor hem de toplumdaki hastalık yükü önemli ölçüde azaltılabiliyor.
29 Eylül Dünya Kalp Günü vesilesiyle herkesi kalp sağlığını korumaya, düzenli sağlık kontrollerini yaptırmaya ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarını günlük yaşamın bir parçası haline getirmeye davet ediyoruz. “Kalbinizin ritmini kaçırmayın, belirtileri fark edin, kalbinizi koruyun. Sağlıklı bir gelecek için bugün harekete geçin.”
Editör: F.ÖZKAN
