Selçuk Üniversitesi Mevlana Araştırmaları Enstitüsü tarafından 2026-2027 Akademik Yılında başlatılan “Öğrenci Buluşmaları” etkinliği kapsamında, Uluslararası Mevlâna Vakfı Başkan Vekili ve Hz. Mevlâna’nın 22. kuşak torunu Dr. hc. Esin Çelebi Bayru öğrencilerle bir araya geldi. Söyleşide Mevlâna’nın düşünce dünyası, Mevlevilik adabı ve sema geleneği ele alındı.
Mevlâna ve Mevlevilik Araştırmaları Ana Bilim Dalı bünyesinde eğitim gören yüksek lisans öğrencilerine yönelik düzenlenen “Hz. Mevlâna ve Mevlevilik Adabı” başlıklı programda Çelebi Bayru, Mevlâna ve Mevlevi kültürünün geleneklerini anlattı. Çelebi Bayru, Mevlevi kültürünün doğru anlaşılmasının ve gelecek nesillere aktarılmasının önemine dikkat çekti.
Mevlâna’nın öğretilerinin tarihten tıp ilmine kadar birçok alanda 800 yıldır insanlığa ışık tuttuğunu belirten Çelebi Bayru, “Mevlevi denince akla sema geliyor. Sema bir semboldür. Musiki ile bütünleşen bir dönme hareketinin ruha hitap eder hale gelmesidir. Sema töreni ifadesi daha çok kullanılıyor ama doğrusu mukabeledir. Sema bir zikirdir ve semazenler mukabele sırasında ‘Allah’ zikrini çekerler. Tüm hareketlerden kıyafetlere kadar her detayın Mevlevi geleneğinde bir manası var. Örneğin semahane dünyayı temsil eder, kırmızı post ise Mevlâna’yı” dedi.
Birçok kişinin kendisine sema öğrenmek istediğini söylediğini aktaran Çelebi Bayru, “Ancak ben onlara öncelikle Mevlevi kültürü ve geleneklerini öğrenerek yaşamlarında içselleştirmelerini, sonrasında sema öğrenmelerini tavsiye ediyorum. Çünkü sema, sadece pastanın üzerindeki meyve gibi” ifadelerini kullandı.
“Hayalim Konya’da Mevlâna Kültür Köyü kurmak” diyen Çelebi Bayru, yaklaşık 15 yıldır bu projeyi hayal ettiğini belirtti. Çelebi Bayru, “Konya’da bir tatil köyü mantığında gelen misafirlerin konaklayabilecekleri, aynı zamanda Mevlevi kültür ve geleneğinin ögelerinin de işin uzmanları tarafından birebir anlatıldığı, musiki ve geleneksel sanatların da icra edildiği, içerisinde ibadet ve tefekkürün de yapılabildiği bir köy hayal ediyorum. Selçuk Üniversitemizde Mevlana Araştırmaları Enstitüsü de bu projeye çok önemli katkılar sunabilir. Umarım bu hayalimi gerçekleştirmek nasip olur” diye konuştu.
Mevlâna ve Mevlevi gelenekleriyle ilgili unsurların tüm dünyada merak konusu olduğunu ifade eden Çelebi Bayru, Mevlâna’nın defni sırasında babası Bahaeddin Veled’in sandukasının ayağa kalktığı yönündeki inanışın doğru olmadığını söyledi. Çelebi Bayru, “Babası döneminde Sultânü'l-Ulemâ (Âlimler Sultanı) olarak anılır. Kendisi ile muhakkak iftihar etmiştir ancak sandukanın ayağa kalkma söylemi tamamen hurafedir. Bizim inancımızda da geleneğimizde de böyle bir şey yoktur. Bunların insanlara doğru anlatılması gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Söyleşi, Selçuk Üniversitesi Mevlana Araştırmaları Enstitüsü Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Ahmet Tarhan’ın Esin Çelebi Bayru’ya teşekkür belgesi takdim etmesiyle sona erdi.
Editör: F.ÖZKAN
