ÜRETİCİ ÜSTÜNE DÜŞENİ YAPTI, YA SİZ?

1

BEĞENDİM

ABONE OL

News

                Birinci sınıf gıda ürünlerinde eğer üretim açığınız olan (üretimin tüketimi karşılamadığı)  bir ürün var ise, o ürüne öncelik verirsiniz.Üretim açığı olan ürünün ekilmesini teşvik edersiniz,alım garantisi verirsiniz,üretici maliyetlerine sübvansiyon uygularsınız ve daha birçok teşvik modeli geliştirmek suretiyle o açığı kapatmak için uğraş verirsiniz.Mevzu bahis ürünün üretim açığını kapatarak aynı zamanda ülkeden döviz çıkışını da engellemiş olursunuz.Dövize ulaşımı bir hayli zor ve maliyetli olan ülkemiz için bu durum çok daha önemli.Mesela ağustos ayında 11,3 milyar dolar açık vermişiz.

Tüm bu gelişmeler yaşanırken,cari açığın finansmanı bile sıkıntıya girmişken hala üreticinin elinde olan ayçiçeğini almamak veya ucuza almak için türlü bahaneler üretebiliyoruz.%40 dışa bağımlısınız bu ayçiçeğinde.. Yıllık 1 milyon tondan fazla üretim açığınız var.

Bu 1 milyon ton ayçiçeği üretim açığını kapatmak için  2021 yılında ham ayçiçek yağı ithalatına 1,1  milyar dolar para ödediniz.Yahu bunların tamamı ders almak için yeter de artar bile.

Biz ders aldık mı?Tabii ki hayır.Bu yıl çiftçi çok zor üretim yaptı.Artan maliyetler karşılanamaz durumdaydı ve çoğu çiftçi bu maliyetler ile baş edemeyip gübre ve sulamayı yetersiz yapınca rekolte kaybı ile karşı karşıya kaldı.Üreticinin kendini avuttuğu tek konu var idi : fiyat yüksek olacak.Hatta mahsul tarlaya ekilirken beklenti fiyatı 15 tl/ kg idi.Üretici binbir emek ile ürettiği ürününü hasat etmeye başlaması ile birlikte her şey bir anda değişti.Bırakın fiyatı,çiftçi ürününü satmakta bile zorlandı.

Konya bölgesinde hasat başlarken

Konya Şeker alım fiyatını 12 tl/kg ( %40 yağ oranı ) olarak açıkladı.Tarım kredi Kooperatifi ise daha önce açıkladığı fiyata(10,45 tl/kg / %40 yağ oranı) zam yaparak fiyatını  12 tl/kg( % 40 yağ oranı ) olarak revize etti.

Her bir yağ artışında 0,15 tl/kg artış yapılacağı açıklandı.

Sonra ne oldu

Açıklanan fiyatlar çerçevesinde alım devam ederken,bir anda ( 10.09.2022 tarihi itibariyle ) ayçiçeği alım fiyatını her iki kurumda aşağı çekmeye başladı.Arka arkaya fiyatların aşağı çekilmesiyle Konya Şeker’in fiyatı 10,900 tl/kg( %40 yağ oranı ),Tarım Kredi Kooperatifinin fiyatı ise 10,700 tl/kg( %40 yağ oranı ) bandına geldi.Bu durum üretici tarafından hoş karşılanmadı ve eylem başlattılar.Bu eylemi yatıştırmaya gelen ilgili kurum yöneticilerinin söylemleri ise tam bir skandal niteliğindeydi.

Bazılarını yazmak istiyorum :

• Şu ana kadar 60 bin ton ayçiçeği aldık,bu hızla devam edersek 150 bin ton mal alırız.Biz bu ayçiçeğini ne yapalım ?
• Biz çiftçinin bu kadar ayçiçeği getireceğini tahmin edemedik
• Çiftçiden ayçiçeğini toplayan tüccar tekrar bize sattı
• Şu an yurtdışından tonu 1100 dolara ham yağ alabiliriz,biz 12 liraya ayçiçeği alırsak satamayız,piyasa ile rekabet edemeyiz

gibi cümleler duydum. Bizzat şahit oldum bu cümlelere.

Şimdi bu tür kuruluşlarda çiftçi kayıt sistemi diye bir şey var.Hangi çiftçinin hangi tarlaya hangi mahsulü ekeceği belli.Üç aşağı beş yukarı hangi bölge toprağının dekara kaç kg ürün verdiği de belli.E o zaman çiftçiden ne kadar ürün geleceğini tahmin etmek zor değil.Öbür taraftan fiyatımız ucuz kalırsa çiftçi ürününü tüccara satar diye bir endişeniz var ise,Devlet buğday ve arpa da fiyatı yüksek açıklayıp üstüne bize satarsanız ekstra prim ödeyeceğiz diyerek tüm malı nasıl topladıysa,bunu da öyle yapsaydı.Çiftçinin hasadı bitmeden siz neden tüccardan ayçiçeği alıyorsunuz?Doğru,Ukrayna limanlarında mahsur kalan ham yağın tonunu 1100 dolara aldınız,ya sonra? Yapılan toplam ham yağ ithalatının  %50’si Rusya %14’ü Ukrayna,yahu durum daha ne kadar vahim olabilir.?

Yapılan eylem Tarım bakanına ulaştırıldı ve Tarım Bakanı ayçiçeği alım fiyatının 12 tl/kg olarak devam edeceğini söyledi.Bu açıklama sonrası Konya Şeker ayçiçeği alım fiyatını güncelledi ve %40 yağ oranına sahip ayçiçeğini 11,50 tl/kg olarak almaya devam edeceğini aktardı ve hemen alıma başladı.

Lakin tarım bakanının yaptığı bu açıklama Tarım Kredi Kooperatifi  kanadı için yeterli olmadı,çiftçi 1 gün daha bu açıklamanın sisteme uyarlanmasını bekledi ve beklenen açıklama yapıldı.

                         Tarım Kredi Kooperatifi alım fiyatları :

Peşin Fiyat                                                         90 Gün Vadeli Fiyat

10,70 tl/kg ( %40 yağ oranı )                           11,40 tl/kg ( %40 yağ oranı )

Her bir yağ artışında 0,15 tl/kg artış yapılacaktır.Aynı artış oranları Konya Şeker için de geçerli.

Tarım Kredi Kooperatifinin yaptığı açıklama şok etkisi yarattı,bakanın açıkladığı fiyat unutulmuştu.Her ne kadar fiyatı tatmin etmese de,çiftçinin yanında yine Konya Şeker durdu ve çiftçi hızla ürününü Konya Şeker’e sattı. Bu olaylardan bir gün sonra yani 15.09.2022 tarihinde hem Konya Şeker hem de Tarım Kredi Kooperatifi ayçiçeği alımını durdurduklarını açıkladılar.Bu açıklamadan kısa süre sonra Binali Yıldırım Çumra’ya geldi ve %44 yağ oranına sahip ayçiçeğinin 12 tl/kg üzerinden alınmaya devam edileceğini söyledi,bu açıklamaya ne kadar uyulur artık onu bilemem.

Ülkelerin bağımsızlık yolunda en önemli parametreleri ekonomi ve gıda tabanlıdır.Üretemezseniz bağımsız olamazsınız.Yani anlıyoruz ki gıda siyaset üstü bir meseledir.Lakin yukarıda özet geçtiğim gelişmelere bakacak olursanız siyasetin tam ortasında bir gıda serüvenine sahibiz.Ayçiçeği çiftçisi bu seneyi de zararla kapattı.Sırada mısır hasadı var.Benim beklentim mısır çiftçisinin de mağdur edileceği yönünde,inşallah yanılırım.

Üreticinin dilinden düşmeyen cümle : her yeri ekin dediler ektik ama zarar ettik.Bize her yeri ekin diyenler nerede ?

Siz bu çiftçi grubuna bir daha ayçiçeği ektirebilir misiniz ? Mesela ben tövbe ettim,daha da ekmem…