Necmettin Erbakan Üniversitesi (NEÜ) Mühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bünyamin Şahin'in araştırmacı olarak görev aldığı uluslararası proje kapsamında, çevresel tehlikeleri algılayıp hem insanları hem de robotları doğrudan cilt üzerinde titreşimle uyaran yeni nesil bir giyilebilir sensör yaması geliştirildi.
ABD'nin saygın kurumlarından Kuzey Carolina Eyalet Üniversitesi (NC State University) liderliğinde, University of North Carolina at Chapel Hill ve University of Delaware'in iş birliğiyle ve TÜBİTAK desteğiyle yürütülen araştırma, giyilebilir güvenlik teknolojilerinde bir dönüm noktası oldu.
“Multimodal Wearable Sensors with Tactile Communication Capabilities for Human and Robot Applications” (İnsan ve Robot Uygulamaları İçin Dokunsal İletişim Özelliklerine Sahip Çok Modlu Giyilebilir Sensörler) başlıklı bilimsel çalışmada geliştirilen akıllı yama; zararlı gazlar, ağır metaller ve çeşitli çevresel tehditleri gerçek zamanlı ve yüksek doğrulukla tespit etme yeteneğine sahip.
Prof. Dr. Bünyamin Şahin, geleneksel ekranlar veya sesli bildirimler yerine tamamen dokunsal (haptik) iletişime odaklandıklarını vurgulayarak teknolojinin çalışma prensibini detaylandırdı: “Geliştirdiğimiz sistem, algıladığı her farklı tehlike türü için kullanıcıya özgü benzersiz bir titreşim deseni oluşturuyor. Bu sayede kullanıcı, herhangi bir ekrana bakma ihtiyacı duymadan, yalnızca cildinde hissettiği titreşimin ritminden ne tür bir çevresel riskle karşı karşıya olduğunu anında ve sezgisel olarak kavrayabiliyor.”
Yaklaşık bir kimlik kartı boyutunda kompakt bir tasarıma sahip olan cihaz; bir mikrodenetleyici, mini batarya, altı farklı çevresel tehlikeyi algılayabilen gelişmiş sensörler ve cilde temas eden titreşim motorundan meydana geliyor. Dış yüzeyinde yer alan esnek güneş panelleri sayesinde güneş enerjisinden güç alan akıllı yama, 24 saat boyunca kesintisiz çalışma kapasitesine sahip.
Prof. Dr. Bünyamin Şahin, teknolojinin siber güvenlik boyutuna da özel bir vurgu yaparak şunları kaydetti: “Geliştirdiğimiz bu dokunsal geri bildirim yaklaşımı, doğrudan insanın çevresel sinir sistemiyle etkileşim kuruyor. Karmaşık dijital iletişim protokollerine ihtiyaç duymadığı için sistem, siber saldırılara karşı tam korumalı bir mimari sunuyor. Bu özellik, özellikle yüksek riskli askeri operasyonlar ve savunma sanayii gibi kritik alanlarda son derece ciddi bir stratejik avantaj sağlayabilir.”
Bu yenilikçi teknoloji, yalnızca insan güvenliğini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda robotik sistemlere de insan benzeri çevresel algılama yeteneği kazandırıyor. Prof. Dr. Şahin, cihazın robotların çevrelerini algılamasına olanak tanıyan esnek elektronik deri (e-skin) yüzeylerine de başarıyla entegre edildiğini belirterek, “Sensör yaması sayesinde robotlar, ortamdaki zararlı gazları veya fiziksel tehditleri adeta bir canlı gibi hissedebiliyor. Böylece robotlar, algıladıkları tehlikeler doğrultusunda güvenli bölgelere otonom olarak yönlenebiliyor,” şeklinde konuştu.
Dünyanın saygın araştırma üniversiteleriyle yürütülen ortak çalışmada, Necmettin Erbakan Üniversitesi'nden Öğretim Üyesi Prof. Dr. Bünyamin Şahin'in yanı sıra, North Carolina State University, University of Delaware ve University of North Carolina at Chapel Hill'den Baha Erim Uzunoğlu, Oluwatobi Ojuade, Mahaboobbatcha Aleem, Rajaram Kaveti, Krish Kathpalia, Kyle Su, Veena Misra, Lilian C. Hsiao, Kayla Hepler, Charles Dhong ve Amay J. Bandodkar gibi önemli araştırmacılar da yer aldı.
Editör: F.ÖZKAN
