DÜNYADA ŞEKER,TÜRKİYE’DE ŞEKER PANCARI

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

                    Dünya şeker üretim ve tüketim miktarı genel olarak birbirine yakındır. Stoklama imkanının bulunması nedeniyle arz fazlası olduğu yıllarda stoklanarak üretimin az olduğu yıllarda talebi karşılamaktadır.

Dünya şeker dengesi (milyon ton )

Dünyada 52 ülkede şeker pancarı üretilmektedir. Türkiye %9,1’lik pay ile Rusya, ABD, Fransa ve Almanya’nın ardından 5’inci sırada yer almaktadır

En büyük şeker pancarı üreticisi ülkeler (2020)

Şeker, yüzyıllardan beri insanların en önemli gıda maddelerinden birisi olmuştur. 18. yüzyılın sonuna kadar sadece şeker kamışından üretilmiş olup,şeker pancarı tarımı ve şeker pancarından şeker üretimi ise 19. yüzyılda başlamıştır.

Kamış ve pancardan elde edilen şekerler arasında kalite bakımından bir fark bulunmuyor.

Sadece tropik bölgelerde yetiştirilen şeker kamışının maliyeti( Düşük maliyetle üretilmesi ve verimin yüksek olması ) şeker pancarına kıyasla düşüktür.

Yer aldığı coğrafya gereği Türkiye, Avrupa Birliği, Rusya, Ukrayna gibi ülkeler pancardan; ABD, Japonya, Çin gibi ülkeler hem pancardan hem kamıştan; Brezilya, Hindistan, Meksika, Pakistan, Tayland ve Avustralya gibi ülkeler kamıştan şeker üretmektedir.(Türkşeker, 2021)

Dünyada 2021/22 sezonunda şeker üretiminin 38 milyon 471 bin tonu pancardan, 142 milyon 713 bin tonu da kamıştan olmak üzere toplam 181 milyon 184 bin ton olarak tahmin edilmektedir. 2022/23 sezonu itibarıyla dünyada şekerin %79’unun kamıştan, %21’inin pancardan üretileceği öngörülmektedir.

Dünya şeker üretiminde önemli ülkeler (milyon ton)

Dünyanın en büyük şeker üretici Brezilya olmakla birlikte, dünya üretimindeki payı 2021/22 sezonu itibariyle %19.9’dur. Bu ülkeyi %19.2’lik pay ile Hindistan ve %9`luk pay ile AB ülkeleri takip etmektedir. Türkiye %1,5`lik payla 10. sırada yer almaktadır.

Araştırmalar,üretim bakımından güçlü ülkelerin aynı zamanda en büyük tüketici olduğunu gösteriyor.

Dış Ticaret

Kamıştan elde edilen şekerin yüksek verimli ve düşük maliyetli olmasından ötürü dünya şeker ticaretinin %90’ı kamıştan yapılmaktadır. 2021/22 sezonunda dünyanın en büyük şeker ihracatçı ülkesi olan Brezilya yaklaşık 36 milyon tonluk beyaz şeker üretiminin 25,6 milyon tonunu ihraç etmiştir.

Hülasa

Dünya şeker ticareti kamış şekeri üzerinden yürüyor.Şeker pancarının dış ticaret açısından bir etkinliği söz konusu değil.Türkiye,Avrupa Birliği,Rusya ve Ukrayna gibi sadece şeker pancarı tarımı yapabilen ülkeler için en önemli konu iç piyasa arz/talep dengesini sağlamak.

Türkiye olarak biz ise şeker fabrikalarını özelleştirmek suretiyle stratejik ürünümüz olan şekeri serbest piyasa koşullarına bıraktık.Şeker fabrikalarını özelleştirmenin nelere mal olacağını yaşayarak öğrendik.İlk periyotta şeker fiyatlarının yükselişini durduramadılar.Halbuki şeker pancarını 420 tl/ton(16 polar) gibi çok makul fiyatlara almışlardı.Türkiye şeker stoklarının yetersiz olduğu söylendi,bazıları ise şeker üretiminin artmadığını bile söyledi.Şeker pancarı üretiminde kota olduğundan haberleri bile yok.Düşünün bu kadar uzağız şeker pancarı üretimine…

Hükümet,şeker fiyatlarında çıkan bu yangını söndürmek ve bulunabilirliği artırmak amacıyla 15.10.2022 tarihine kadar geçerli olmak kaydı ile kamış veya şeker pancarı için sıfır gümrük vergisi ile 400 bin tonluk( sadece imalatçılara alabilir) tarife kontenjanı açtı.Beklenti şeker fiyatlarının düşmesiydi,bu gerçekleşmedi ama yükselişi durdurdu.Yaşanan bu olaylar neticesinde şekerin kıymeti anlaşıldı ve bu yıl şeker pancarı alım fiyatı 1400 tl/ton + 50 tl kota tamamlama primi ile birlikte 1450 tl/ton olarak açıklandı.Bu kararı alanları tebrik ediyorum.

Zannediyoruz ki üretmediğimiz ürünü dışarıdan alırız.Zannediyoruz ki içerde fiyatlar yükselirse ithalat yapıp fiyatları dengeleriz.Zannediyoruz ki her istediğimiz an istediğimiz ürünü dışarıdan bulup alırız. Evet bunlar zamanında yapıldı ve hedeflenen gerçekleşti.Lakin bugün hepsinin cevabı olumsuz.Bir ürünü kendiniz üretemiyorsanız,dışa bağımlı isenız vay halinize.Yukarıda dünya şeker piyasasını bu yüzden anlattım.Dünya şeker piyasası dengede.Üretim ile tüketim eşit veya ufak farklar var.İçeride şeker arz/talep dengesini kontrol etmediğiniz taktirde dışarıdan tedarik kolay değil,ucuz hiç değil.

Türk çiftçisine gereken önem verildiğinde, şeker dahil birçok üründe dışa bağımlılığı ortadan kaldırabilir.

Tek odaklanmamız gereken nokta Çiftçi ve ihtiyaçları. Gerisi teferruat